یکشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۹۱ - 9:9 - عارف -
انواع ظلم
ظلم بر سه نوع است:
1- ظلم به خويشتن
2- ظلم به مردم و ساير موجودات
3- ظلم به مكتب
در بين انواع ظلم، ظلم به مكتب و دين، مهم ترين و بزرگ ترين نوع ظلم است.(1)
مفسر تفسير نور درباره بزرگ ترين و بدترين نوع ظلم ذيل آيه 7 سوره صف نوشته است:
1- كسي كه نه بشارت عيسي و نه معجزات پيامبر اسلام را مي پذيرد و همه را يكسره سحر مي داند، مرتكب بزرگ ترين افترا گرديده و ظالم ترين فرد است.
2- افترا به انبياي الهي، افترا بر خداست. آنان به پيامبر صلي الله عليه و آله گفتند: «سحر مبين»، خداوند عمل آنان را افترا بر خدا معرفي مي كند.
3- افترا بر خدا و دين خدا، بدترين نوع افتراست.
4- بزرگ ترين ظلم، جلوگيري از رشد و معرفت و حق گرايي و عبادت مردم است.
5- بدترين نوع ظلم آن است كه بر ظالم، اتمام حجت شده باشد و او ظلم كند.
6- نتيجه افترا بر خداوند، محروميت از هدايت الهي است.
7- هدايت و ضلالت به دست خداوند است، ليكن انسان زمينه هاي آن را با اختيار و اراده خود فراهم يا نابود مي كند.
در آيات قرآن كريم مصاديق مختلفي براي انواع و اقسام و ظلم و ستم ذكر شده است كه از ترك اولي پيامبران و ظلم به خود آنها كه كم ترين نوع آن است تا بدترين نوع ظلم و ستم راشامل مي شود. در واقع، براساس آيات قرآن مجيد، هر ترك اولي و هر گناهي كه از انسان سربزند، نوعي ظلم به خود يا ديگران است و چنانچه درصدد استغفار و جبران برنيايد، گرفتار عواقب آن مي شود. آدم و حوا(ع) هنگامي كه ترك اولي كردند و از درخت ممنوعه خوردند، فوراً به درگاه خداوند متعال استغفار كردند و اظهار داشتند: ربنا ظلمنا انفسنا وان لم تغفرلنا و ترحمنا لنكونن من الخاسرين (آدم و حوا) گفتند: پروردگارا! ما به خودمان ستم كرديم؛ و اگر ما را نبخشي و به ما رحم نكني، از زيانكاران خواهيم بود. (اعراف 23)
مصاديق ظلم و ستم در آيات قرآن
خداوند متعال در آيات قرآن كريم، هشتاد و يك گروه را ظالم و ستمگر ناميده است. اين افراد و گروه ها عبارتند از:
1- كساني كه زنانشان را نگه مي دارند تا آنها را اذيت كنند. (بقره 231)
2- گروهي از قوم گوساله پرست حضرت موسي(ع) (يهود) (بقره54)
3-گروهي از قوم موسي، كه سخن خدا را تغيير دادند (بقره 59)
4-مشركان (بقره 165)
5-كفران نعمت كنندگان (بقره57)
6-متجاوزين از حدود الهي (بقره 229)
7- كفار (بقره 254)
8-قوم ثمود (اسراء 59)
9-ياري كنندگان ظالمان (انعام 129)
10-خورندگان مال يتيم با زور و كلك (نساء 10)
11-كساني كه به خدا دروغ مي بندند (آل عمران 94)
12-تكذيب كنندگان پيامبران الهي (نحل 113)
13- كساني كه از غيرخدا و پيامبر و احكام اسلامي داوري مي طلبند (نور 50)
14-تهمت زنندگان به پيامبران الهي (فرقان8)
15- قوم نوح (عنكبوت14)
16-انكاركنندگان آيات الهي (عنكبوت 49)
17-مسخره كنندگان و لقب زشت دهندگان به مؤمنان (حجرات 11)
18-دوستان ستمگران (ممتحنه11)
19- كساني كه مرتد مي شوند (آل عمران 86)
20-بدكاران (آل عمران192)
21-قاتلان (مائده 29)
22-كساني كه زيرسلطه يهوديان و مسيحيان مي روند (مائده51)
23-كساني كه عيسي را پسرخدا مي دانند (مائده 72)
24-تجاوزكنندگان از حق و دستورات الهي (مائده 107)
25-شهادت دهندگان و قسم خوردگان دروغ (مائده 107)
26- تكذيب كنندگان پيامبراسلام و آيات الهي (انعام 33)
27-طردكنندگان مؤمنان (انعام 52)
28-منافقين (حشر17)
29- درخواست كنندگان عذاب الهي (انعام 58)
30- ايرادگيرندگان به آيات الهي (انعام 68)
31- ترك كنندگان امر به معروف و نهي از منكر، (انعام 129) (طبق روايات)
32- گمراه كنندگان مردم (انعام 144)
33-فسادكنندگان در زمين (اعراف 5)
34- نزديك شدگان به درخت ممنوعه در بهشت
(اعراف 19)
35- گناهكاران (اعراف 41)
36- دوزخيان (اعراف 44)
37- گوساله پرستان بني اسرائيل (اعراف 148)
38- فرعونيان و كفار قريش (انفال 54)
39- كساني كه افراد نابرابر را با هم برابر مي كنند (توبه 19)
40- منافقان و پيروانشان (توبه 47)
41- كساني كه مبناي كارهايشان باطل است (توبه 109)
42- كساني كه براساس علم و آگاهي به تكذيب يا تأييد نمي پردازند (يونس 39)
43-كساني كه به خدا دروغ مي بندند (هود 18)
44- كساني كه حرف باطل مي زنند (هود 31)
45- پرداخت كنندگان خمس و زكات (انعام 129)
46- همجنس بازان (هود 83)
47- دزدان (يوسف 75)
48- مخالفان پيامبران (ابراهيم 13)
49- پيروان شيطان (ابراهيم 22)
50- پيروان مكتب غيرالهي (ابراهيم 27)
51- قوم شعيب (حجر 78)
52- لجاجت كنندگان دربرابر حق (اسراء 82)
53- كارگزاران طاغوت (كهف 29)
54- شيطان پرستان (كهف 50)
55- انسانهاي بي تقوا (مريم 72)
56- كساني كه قانون الهي را زيرپا مي گذارند و مي شكنند (انبيا 11)
57- كساني كه با بشارتها و انذار پيامبران بيدار نمي شوند (انبياء 46)
58-ترك اولي كنندگان (انبياء 88)
59- سنگدلان (حج 53)
60- پرستش كنندگان غيرخدا (حج 71)
61-فرعونيان (شعرا11)
62-كساني كه از هوا و هوس خود پيروي مي كنند (قصص 50)
63-كساني كه به دعوت انبيا توجه نمي كنند (فاطر 37)
64-كساني كه دل مردم بي گناه را مي سوزانند (صافات 63)
65- غافلان (زمر 24)
66-گناه كاران (غافر 18)
67-منحرفين از راه حق (شوري 21)
68-زشت كاران (شوري 22)
69-تعدي كنندگان به حق ديگران (شوري 41)
70-كساني كه خود و خانواده هايشان را جهنمي كرده اند (شوري 45)
71-پيروي كنندگان از هوسهاي جاهلان (جاثيه 19)
72-تكبركنندگان (احقاف 10)
73-شيطان (حشر17)
74-عالمان بي عمل (جمعه 5)
75-تحريف كنندگان كتاب الهي و كتمان صفات پيامبر اسلام (جمعه 7)
76-بخيلان (حديد 24)
77-طغيان كنندگان در برابر دستورات الهي (انسان 31)
78-استفاده كنندگان نادرست از نعمت هاي الهي (ابراهيم 34)
79- خيانت كنندگان در امانات (احزاب 72)
80-قاتلان انبياء (آل عمران 182)
81-دوستان و همنشينان با بدها (ق 29)
اكنون بد نيست كه بدانيم از نظر قرآن مجيد، كه همان نظر خداوند سبحان است، ظالم ترين افراد و گروه ها چه كساني هستند؟
اين شناخت، به ما كمك مي كند كه وضع انديشه، گفتار و كردارمان را با آيات وحي تطبيق دهيم و چنانچه متصف به يكي از اين صفاتي كه خداوند متعال درباره ظالمان ذكر فرموده هستيم، توبه كنيم، گناهانمان را با انجام كارهاي صالح جبران كنيم و از اين رذيله مهلك و خانمان برانداز، جدا دوري گزينيم.
ستمگرترين افراد و گروه ها يازده گروهند
در بين افراد و گروه هايي كه در قرآن كريم به عنوان ظالم و ستمگر ناميده شده اند يازده گروه در صف «ستمگرترين ها» قرار دارند كه عبارتند از:
1- كساني كه مردم را از ذكر نام خدا در مساجد منع مي كنند (بقره 114)
2- كتمان كنندگان شهادت (بقره 140)
3- تكذيب كنندگان آيات الهي و افترازنندگان به خداوند (انعام 21)
4- كساني كه به دروغ مي گويند به من وحي مي شود (پيامبران دروغين) (انعام 93)
5- گمراه كنندگان مردم (انعام 144)
6- كساني كه از آيات الهي رويگردانند (انعام 157)
7- كساني كه به خدا دروغ مي بندند (كهف 15)
8- تكذيب كنندگان حق و حقيقت (عنكبوت 68)
9- تكذيب كنندگان سخن حق و درست (زمر 32)
10- قوم نوح (نجم 52)
11- كساني كه به اسلام دعوت مي شوند و آن را رد مي كنند (صف 7)
آثار ظلم و ستم
ظلم و ستم آثار مخرب و مهلك فراوان دارد، به طوري كه مي توان گفت اين بلاي خانمان برانداز، دنيا و آخرت، روح و جسم و در يك كلام همه چيز ظالمان و ستمگران را به ورطه نابودي و نيز جسم و روح انسان را به عذاب و خواري دنيوي و ذلت و بدبختي ابدي مي كشاند! و اين آثار، آثار رفتار خود آنهاست و خداوند متعال هيچ ظلم و ستمي در حق هيچ موجودي در دنيا و آخرت نمي كند. شايد به همين دليل است كه اميرالمؤمنين علي(ع) فرموده اند:
... به خداوند قسم كه اگر اقليم هاي هفتگانه را همراه با آنچه در زير آسمان ها است را به من بدهند كه خداوند را با گرفتن پوست جوي از دهان مورچه اي نافرماني كنم، هرگز چنين نخواهم كرد!!(2)
جا دارد كه همه بنا به توصيه آيه 45 سوره ابراهيم، از سرنوشت ظالمان و ستمگران تاريخ عبرت بگيريم و با مشاهده آخر و عاقبت ننگين و مهلك آنها، از اين پديده زشت و شرم آور و تباه كننده انسان دوري كنيم.
بعضي از آثار ظلم در قرآن عبارتند از :
1- ظالمان در دنيا و آخرت گرفتار عذاب مي شوند (كهف87)
2- عذاب سختي در روز قيامت ستمكاران را فرا مي گيرد (يونس 54)
3- قتل گوساله پرستان بني اسرائيل (بقره 54)
4- در دوزخ همراه و همنشين شيطان مي شوند (زخرف 39)
5- در معرض عذاب سهمگين الهي قرار دارند (بقره 165)
6- از راه حق گمراه مي شوند و آمرزيده نمي شوند (نساء 168-167)
7- نسل نامناسب از آنها باقي مي ماند (انعام 45)
8- مسخ شدن به صورت ميمون (اعراف 166)
9- هلاكت (يونس 13)
10- عذاب هميشگي (يونس 52)
11- فرود آمدن عذاب آسماني بر آنها (هود 67)
12- مهلت نمي يابند (نحل 85)
13- بدبختي (كهف 59)
14- شفاعت شامل حالشان نميشود (مومنون 27)
15- در معرض تهديد الهي قرار دارند (شعرا 227)
16- ويران شدن خانه و شهر ستمكاران (نمل 52)
17- معذرت خواهي آنها در قيامت پذيرفته نمي شود (روم 57)
18- بايد آتش دوزخ را بچشند. (سبا 42)
19- مورد بازخواست قرار مي گيرند (صافات 22)
20- اگر همه زمين را هم بدهند، از عذاب نجات نمي يابند (زمر 47)
21- عذاب دردناك در انتظار آنها است (زخرف 65)
22- در برزخ عذاب مي شوند (طور 47)
23- گرفتار عذاب بزرگ مي شوند (فرقان 19)
24- چيزهاي پاك بر گروهي از آنها حرام مي شود (نساء 160)
25- هدف صاعقه قرار مي گيرند (نساء 153)
26- افسوس و پشيماني شديد در قيامت دارند (فرقان 27)
27- رستگار نمي شوند (انعام 21)
28- سخت جان مي دهند (انعام 93)
29- طوفان شديد و رگبار بر سر آنها فرود مي آيد (عنكبوت 14)
30- نزد خداوند نگهداشته مي شوند (سبا 31)
31- ياوري در قيامت ندارند (شوري 8)
32- در هنگام مرگ مورد ضرب و شتم ملائكه واقع مي شوند (نساء 97 و نحل 28)
33- عهد خدا به آنها نمي رسد (بقره 124)
34- خدا دوستشان ندارد (آل عمران 57)
35- هدايت نمي شوند (آل عمران 86)
37- جايگاه بد اخروي دارند (آل عمران (151)
38- به خواري ابدي گرفتار مي شوند (آل عمران 192)
39- بايد در دنيا منزوي شوند (انعام 68)
40- لعنت خدا بر آنهاست (اعراف 44)
41- ضرر كنندگان واقعي اند (اسراء 82)
42- آتش دوزخ آنها را احاطه مي كند (كهف 29)
43- از جهنم نجات نمي يابند (مريم 72)
44- دشمني طولاني و عميق با حق دارند (حج 53)
45- آخر عاقبت بد و وحشتناك دارند (قصص 40)
50- منقرض و نابود مي شوند (انعام 45)
51- بازقوم شكنجه مي شوند (صافات 63)
52- عذاب دائمي دارند (شوري 45)
53- در آتش مي روند (حشر 17)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- تفسير اطيب البيان ذيل آيه 7 سوره صف
2- نهج البلاغه صبحي صالح كلام 224 ص 346
ظلم بر سه نوع است:
1- ظلم به خويشتن
2- ظلم به مردم و ساير موجودات
3- ظلم به مكتب
در بين انواع ظلم، ظلم به مكتب و دين، مهم ترين و بزرگ ترين نوع ظلم است.(1)
مفسر تفسير نور درباره بزرگ ترين و بدترين نوع ظلم ذيل آيه 7 سوره صف نوشته است:
1- كسي كه نه بشارت عيسي و نه معجزات پيامبر اسلام را مي پذيرد و همه را يكسره سحر مي داند، مرتكب بزرگ ترين افترا گرديده و ظالم ترين فرد است.
2- افترا به انبياي الهي، افترا بر خداست. آنان به پيامبر صلي الله عليه و آله گفتند: «سحر مبين»، خداوند عمل آنان را افترا بر خدا معرفي مي كند.
3- افترا بر خدا و دين خدا، بدترين نوع افتراست.
4- بزرگ ترين ظلم، جلوگيري از رشد و معرفت و حق گرايي و عبادت مردم است.
5- بدترين نوع ظلم آن است كه بر ظالم، اتمام حجت شده باشد و او ظلم كند.
6- نتيجه افترا بر خداوند، محروميت از هدايت الهي است.
7- هدايت و ضلالت به دست خداوند است، ليكن انسان زمينه هاي آن را با اختيار و اراده خود فراهم يا نابود مي كند.
در آيات قرآن كريم مصاديق مختلفي براي انواع و اقسام و ظلم و ستم ذكر شده است كه از ترك اولي پيامبران و ظلم به خود آنها كه كم ترين نوع آن است تا بدترين نوع ظلم و ستم راشامل مي شود. در واقع، براساس آيات قرآن مجيد، هر ترك اولي و هر گناهي كه از انسان سربزند، نوعي ظلم به خود يا ديگران است و چنانچه درصدد استغفار و جبران برنيايد، گرفتار عواقب آن مي شود. آدم و حوا(ع) هنگامي كه ترك اولي كردند و از درخت ممنوعه خوردند، فوراً به درگاه خداوند متعال استغفار كردند و اظهار داشتند: ربنا ظلمنا انفسنا وان لم تغفرلنا و ترحمنا لنكونن من الخاسرين (آدم و حوا) گفتند: پروردگارا! ما به خودمان ستم كرديم؛ و اگر ما را نبخشي و به ما رحم نكني، از زيانكاران خواهيم بود. (اعراف 23)
مصاديق ظلم و ستم در آيات قرآن
خداوند متعال در آيات قرآن كريم، هشتاد و يك گروه را ظالم و ستمگر ناميده است. اين افراد و گروه ها عبارتند از:
1- كساني كه زنانشان را نگه مي دارند تا آنها را اذيت كنند. (بقره 231)
2- گروهي از قوم گوساله پرست حضرت موسي(ع) (يهود) (بقره54)
3-گروهي از قوم موسي، كه سخن خدا را تغيير دادند (بقره 59)
4-مشركان (بقره 165)
5-كفران نعمت كنندگان (بقره57)
6-متجاوزين از حدود الهي (بقره 229)
7- كفار (بقره 254)
8-قوم ثمود (اسراء 59)
9-ياري كنندگان ظالمان (انعام 129)
10-خورندگان مال يتيم با زور و كلك (نساء 10)
11-كساني كه به خدا دروغ مي بندند (آل عمران 94)
12-تكذيب كنندگان پيامبران الهي (نحل 113)
13- كساني كه از غيرخدا و پيامبر و احكام اسلامي داوري مي طلبند (نور 50)
14-تهمت زنندگان به پيامبران الهي (فرقان8)
15- قوم نوح (عنكبوت14)
16-انكاركنندگان آيات الهي (عنكبوت 49)
17-مسخره كنندگان و لقب زشت دهندگان به مؤمنان (حجرات 11)
18-دوستان ستمگران (ممتحنه11)
19- كساني كه مرتد مي شوند (آل عمران 86)
20-بدكاران (آل عمران192)
21-قاتلان (مائده 29)
22-كساني كه زيرسلطه يهوديان و مسيحيان مي روند (مائده51)
23-كساني كه عيسي را پسرخدا مي دانند (مائده 72)
24-تجاوزكنندگان از حق و دستورات الهي (مائده 107)
25-شهادت دهندگان و قسم خوردگان دروغ (مائده 107)
26- تكذيب كنندگان پيامبراسلام و آيات الهي (انعام 33)
27-طردكنندگان مؤمنان (انعام 52)
28-منافقين (حشر17)
29- درخواست كنندگان عذاب الهي (انعام 58)
30- ايرادگيرندگان به آيات الهي (انعام 68)
31- ترك كنندگان امر به معروف و نهي از منكر، (انعام 129) (طبق روايات)
32- گمراه كنندگان مردم (انعام 144)
33-فسادكنندگان در زمين (اعراف 5)
34- نزديك شدگان به درخت ممنوعه در بهشت
(اعراف 19)
35- گناهكاران (اعراف 41)
36- دوزخيان (اعراف 44)
37- گوساله پرستان بني اسرائيل (اعراف 148)
38- فرعونيان و كفار قريش (انفال 54)
39- كساني كه افراد نابرابر را با هم برابر مي كنند (توبه 19)
40- منافقان و پيروانشان (توبه 47)
41- كساني كه مبناي كارهايشان باطل است (توبه 109)
42- كساني كه براساس علم و آگاهي به تكذيب يا تأييد نمي پردازند (يونس 39)
43-كساني كه به خدا دروغ مي بندند (هود 18)
44- كساني كه حرف باطل مي زنند (هود 31)
45- پرداخت كنندگان خمس و زكات (انعام 129)
46- همجنس بازان (هود 83)
47- دزدان (يوسف 75)
48- مخالفان پيامبران (ابراهيم 13)
49- پيروان شيطان (ابراهيم 22)
50- پيروان مكتب غيرالهي (ابراهيم 27)
51- قوم شعيب (حجر 78)
52- لجاجت كنندگان دربرابر حق (اسراء 82)
53- كارگزاران طاغوت (كهف 29)
54- شيطان پرستان (كهف 50)
55- انسانهاي بي تقوا (مريم 72)
56- كساني كه قانون الهي را زيرپا مي گذارند و مي شكنند (انبيا 11)
57- كساني كه با بشارتها و انذار پيامبران بيدار نمي شوند (انبياء 46)
58-ترك اولي كنندگان (انبياء 88)
59- سنگدلان (حج 53)
60- پرستش كنندگان غيرخدا (حج 71)
61-فرعونيان (شعرا11)
62-كساني كه از هوا و هوس خود پيروي مي كنند (قصص 50)
63-كساني كه به دعوت انبيا توجه نمي كنند (فاطر 37)
64-كساني كه دل مردم بي گناه را مي سوزانند (صافات 63)
65- غافلان (زمر 24)
66-گناه كاران (غافر 18)
67-منحرفين از راه حق (شوري 21)
68-زشت كاران (شوري 22)
69-تعدي كنندگان به حق ديگران (شوري 41)
70-كساني كه خود و خانواده هايشان را جهنمي كرده اند (شوري 45)
71-پيروي كنندگان از هوسهاي جاهلان (جاثيه 19)
72-تكبركنندگان (احقاف 10)
73-شيطان (حشر17)
74-عالمان بي عمل (جمعه 5)
75-تحريف كنندگان كتاب الهي و كتمان صفات پيامبر اسلام (جمعه 7)
76-بخيلان (حديد 24)
77-طغيان كنندگان در برابر دستورات الهي (انسان 31)
78-استفاده كنندگان نادرست از نعمت هاي الهي (ابراهيم 34)
79- خيانت كنندگان در امانات (احزاب 72)
80-قاتلان انبياء (آل عمران 182)
81-دوستان و همنشينان با بدها (ق 29)
اكنون بد نيست كه بدانيم از نظر قرآن مجيد، كه همان نظر خداوند سبحان است، ظالم ترين افراد و گروه ها چه كساني هستند؟
اين شناخت، به ما كمك مي كند كه وضع انديشه، گفتار و كردارمان را با آيات وحي تطبيق دهيم و چنانچه متصف به يكي از اين صفاتي كه خداوند متعال درباره ظالمان ذكر فرموده هستيم، توبه كنيم، گناهانمان را با انجام كارهاي صالح جبران كنيم و از اين رذيله مهلك و خانمان برانداز، جدا دوري گزينيم.
ستمگرترين افراد و گروه ها يازده گروهند
در بين افراد و گروه هايي كه در قرآن كريم به عنوان ظالم و ستمگر ناميده شده اند يازده گروه در صف «ستمگرترين ها» قرار دارند كه عبارتند از:
1- كساني كه مردم را از ذكر نام خدا در مساجد منع مي كنند (بقره 114)
2- كتمان كنندگان شهادت (بقره 140)
3- تكذيب كنندگان آيات الهي و افترازنندگان به خداوند (انعام 21)
4- كساني كه به دروغ مي گويند به من وحي مي شود (پيامبران دروغين) (انعام 93)
5- گمراه كنندگان مردم (انعام 144)
6- كساني كه از آيات الهي رويگردانند (انعام 157)
7- كساني كه به خدا دروغ مي بندند (كهف 15)
8- تكذيب كنندگان حق و حقيقت (عنكبوت 68)
9- تكذيب كنندگان سخن حق و درست (زمر 32)
10- قوم نوح (نجم 52)
11- كساني كه به اسلام دعوت مي شوند و آن را رد مي كنند (صف 7)
آثار ظلم و ستم
ظلم و ستم آثار مخرب و مهلك فراوان دارد، به طوري كه مي توان گفت اين بلاي خانمان برانداز، دنيا و آخرت، روح و جسم و در يك كلام همه چيز ظالمان و ستمگران را به ورطه نابودي و نيز جسم و روح انسان را به عذاب و خواري دنيوي و ذلت و بدبختي ابدي مي كشاند! و اين آثار، آثار رفتار خود آنهاست و خداوند متعال هيچ ظلم و ستمي در حق هيچ موجودي در دنيا و آخرت نمي كند. شايد به همين دليل است كه اميرالمؤمنين علي(ع) فرموده اند:
... به خداوند قسم كه اگر اقليم هاي هفتگانه را همراه با آنچه در زير آسمان ها است را به من بدهند كه خداوند را با گرفتن پوست جوي از دهان مورچه اي نافرماني كنم، هرگز چنين نخواهم كرد!!(2)
جا دارد كه همه بنا به توصيه آيه 45 سوره ابراهيم، از سرنوشت ظالمان و ستمگران تاريخ عبرت بگيريم و با مشاهده آخر و عاقبت ننگين و مهلك آنها، از اين پديده زشت و شرم آور و تباه كننده انسان دوري كنيم.
بعضي از آثار ظلم در قرآن عبارتند از :
1- ظالمان در دنيا و آخرت گرفتار عذاب مي شوند (كهف87)
2- عذاب سختي در روز قيامت ستمكاران را فرا مي گيرد (يونس 54)
3- قتل گوساله پرستان بني اسرائيل (بقره 54)
4- در دوزخ همراه و همنشين شيطان مي شوند (زخرف 39)
5- در معرض عذاب سهمگين الهي قرار دارند (بقره 165)
6- از راه حق گمراه مي شوند و آمرزيده نمي شوند (نساء 168-167)
7- نسل نامناسب از آنها باقي مي ماند (انعام 45)
8- مسخ شدن به صورت ميمون (اعراف 166)
9- هلاكت (يونس 13)
10- عذاب هميشگي (يونس 52)
11- فرود آمدن عذاب آسماني بر آنها (هود 67)
12- مهلت نمي يابند (نحل 85)
13- بدبختي (كهف 59)
14- شفاعت شامل حالشان نميشود (مومنون 27)
15- در معرض تهديد الهي قرار دارند (شعرا 227)
16- ويران شدن خانه و شهر ستمكاران (نمل 52)
17- معذرت خواهي آنها در قيامت پذيرفته نمي شود (روم 57)
18- بايد آتش دوزخ را بچشند. (سبا 42)
19- مورد بازخواست قرار مي گيرند (صافات 22)
20- اگر همه زمين را هم بدهند، از عذاب نجات نمي يابند (زمر 47)
21- عذاب دردناك در انتظار آنها است (زخرف 65)
22- در برزخ عذاب مي شوند (طور 47)
23- گرفتار عذاب بزرگ مي شوند (فرقان 19)
24- چيزهاي پاك بر گروهي از آنها حرام مي شود (نساء 160)
25- هدف صاعقه قرار مي گيرند (نساء 153)
26- افسوس و پشيماني شديد در قيامت دارند (فرقان 27)
27- رستگار نمي شوند (انعام 21)
28- سخت جان مي دهند (انعام 93)
29- طوفان شديد و رگبار بر سر آنها فرود مي آيد (عنكبوت 14)
30- نزد خداوند نگهداشته مي شوند (سبا 31)
31- ياوري در قيامت ندارند (شوري 8)
32- در هنگام مرگ مورد ضرب و شتم ملائكه واقع مي شوند (نساء 97 و نحل 28)
33- عهد خدا به آنها نمي رسد (بقره 124)
34- خدا دوستشان ندارد (آل عمران 57)
35- هدايت نمي شوند (آل عمران 86)
37- جايگاه بد اخروي دارند (آل عمران (151)
38- به خواري ابدي گرفتار مي شوند (آل عمران 192)
39- بايد در دنيا منزوي شوند (انعام 68)
40- لعنت خدا بر آنهاست (اعراف 44)
41- ضرر كنندگان واقعي اند (اسراء 82)
42- آتش دوزخ آنها را احاطه مي كند (كهف 29)
43- از جهنم نجات نمي يابند (مريم 72)
44- دشمني طولاني و عميق با حق دارند (حج 53)
45- آخر عاقبت بد و وحشتناك دارند (قصص 40)
50- منقرض و نابود مي شوند (انعام 45)
51- بازقوم شكنجه مي شوند (صافات 63)
52- عذاب دائمي دارند (شوري 45)
53- در آتش مي روند (حشر 17)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- تفسير اطيب البيان ذيل آيه 7 سوره صف
2- نهج البلاغه صبحي صالح كلام 224 ص 346